این پژوهش به منظور فهم و بررسی انگیزه‌های کاربران شبکه‌های اجتماعی مجازی، با رویکرد جامعه‌شناختی انجام گرفته است. مسئله اصلی پژوهش این بود که چه انگیزه‌ها و کشش‌هایی در کاربران این شبکه‌ها - به طور مشخص اینستاگرام و تلگرام - به عنوان حوزه‌های جدیدتر تعامل اجتماعی وجود دارد که آنها را به سوی استفادۀ هرچه بیشتر و روزافزون‌تر از این شبکه‌ها، با وجود زیان‌های احتمالی آنها سوق می‌دهد. در این تحقیق، منظور از کاربران شبکه‌های اجتماعی مجازی، نمونه‌ای از افراد نوجوان، جوان و میانسال شهر ایلام است که با استفاده از رایانه یا موبایل در محیط شبکه‌های اجتماعی اینستاگرام و تلگرام به تعامل و فعالیت می‌پردازند. روش تحقیق مبتنی بر روش کیفی و از نوع گرانددتئوری است. نمونه‌گیری در این پژوهش براساس روش نمونه‌گیری کیفی (نمونه‌گیری هدفمند و نمونه‌گیری نظرات) صورت گرفته است اشباع نظری برای کفایت نمونه‌گیری در نظر گرفته شد. بدین منظور، با اتکا به تحلیل مصاحبه‌های عمیق با 25 نفر از افراد نمونه، پدیدۀ مورد مطالعه کشف شد؛ سپس یافته‌ها به صورت مجموعه‌ای از مفاهیم و مقوله‌ها تدوین گردیدند و در قالب مدل پارادایمی ترسیم و تحلیل شدند. با استفاده از پارادایم پژوهش، که متضمن شرایط علی، پدیده، عوامل زمینه‌ای، عوامل مداخله‌گر، راهبردهای کنش/ کنش متقابل و پیامدهاست، مقولۀ هسته یا مفهوم مرکزی (روی آوردن به دنیای مجازی) به دست آمد که به مثابه نظریۀ مبنایی همۀ مقولات محوری را دربرمی‌گیرد.