بررسی چندمعنایی حروف اضافۀ مکانی بر اساس رویکرد معناشناسی شناختی در گویش کردی ایلامی

افشار, طاهره; مظاهری, طیبه; ثباتی, الهام

doi:10.22034/farhang.2025.464063.1740

بررسی چندمعنایی حروف اضافۀ مکانی بر اساس رویکرد معناشناسی شناختی در گویش کردی ایلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

طاهره افشار ¹

طیبه مظاهری ²

الهام ثباتی ²

¹ گروه زبانشناسی- د انشکده علوم انسانی- دانشگاه ایلام- ایلام- ایران

² گروه زبانشناسی- دانشکده علوم انسانی- دانشگاه ایلام- ایلام- ایران

10.22034/farhang.2025.464063.1740

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی چندمعنایی حروف اضافۀ مکانی در گویش کردی ایلامی انجام شد و نشان داد که رویکرد معناشناسی شناختی، ساختار معنایی حروف اضافۀ مکانی را بهتر تبیین می‌کند. این پژوهش، تحقیقی نظری و توصیفی (غیر آزمایشگاهی) است که در آن، داده‌های مورد بررسی و معانی و مثالهای مربوط به هر حرف اضافه، برگرفته از مکالمات روزمرۀ گویشوران این گویش و شم زبانی نگارندگان است. تحلیل داده‌ها با استفاده از رویکرد چندمعنایی تایلر و ایوانز (2003) در چارچوب معنی‌شناسی شناختی انجام شد و 14 حرف اضافۀ مکانی موجود در گویش کردی ایلامی مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که گویش کردی ایلامی مانند سایر گویش‌ها، حروف اضافۀ مکانی مختلفی دارد که رویکرد معنی‌شناسی شناختی روش کاملاً مناسبی برای بررسی آنهاست. بررسی نحوة اشتقاق مفاهیم مختلف یک حرف اضافه از مفهوم اولیۀ آن در چارچوب شناختی نیز نشان داد که تمامی این مفاهیم به طور نظاممند و با توجه به ملاک‌های تایلر و ایوانز از معنای نخستین و مفهوم اولیه مشتق می‌شوند.

کلیدواژه‌ها

چندمعنایی

معنی‌شناسی شناختی

حروف اضافۀ مکانی

گویش کردی ایلامی