باران عامل اصلی تداوم حیات، نعمت بیبدیل خداوند و نماد رحمت اوست. مردم کردزبان مانند سایر ایرانیان، برای تکریم باران، آیینهای بسیاری داشتهاند. آنان برای رفع خشکسالی و کمبود باران، به اجرای سنتهایی چون:انداندنننن هلط هلط هلوونهکط، گاؤووانهکی، گدایی کردن آب، جنگ و درگیری تصنعی، چیستان، آب فروختن، بووکهبارانه، بیلدانه، بازی پهثان و ... میپرداختند. بارش متمادی بارانهای ویرانگر و سیلآسا نیز آنان را به اجرای رسومی برای بند آوردن باران مقید میکرد؛ از جمله این آیینها میتوان به ئاسارهچز، پنهان کردن شیر زائو، دفن نی و نعل، چهل کچل و ... اشاره کرد. باران در نامگذاری ماههای کُردی نقش داشته است؛ چنانکه نام دیگر ماه «کهوکؤ» در برخی از روستاها «بهختهواران» است. حتی محور انجام بسیاری از سنن کردی مانند: «پنجهشور»، «خهرهگه وه ئاو مهوهر»، «چارچار»، «سطشهش» و ... نیز باران است. سنن مربوط به باران، بر اساس شیوۀ اجرا، به دو دستة گروهی و فردی تقسیم میشوند. در شکل فردی این آیینها، که به نوعی طلسم یا حرز محسوب میشوند، اعتراض برای برانگیختن خشم و به دنبال آن شفقت ایزد دیده میشود؛ اما در شکل گروهی آن، مبانی اسطورهای و نیایش جمعی و معنوی غالب است. مقالۀ حاضر، که گردآوری اطلاعات آن به روش کتابخانهای و مصاحبه بوده، با رویکرد توصیفی - تحلیلی به تبیین آیینهای مربوط به باران در مناطق کردنشین و جایگاه اسطورهای آنها پرداخته است.
